Temat, który obecnie chcę poruszyć to różnica między legalizacją a wzorcowaniem. Wiele osób, błędnie uważa, że legalizacja i wzorcowanie, to jedno i to samo, otóż niestety nie.

Aby dobrze zrozumieć istotę zagadnienia, należy zacząć od definicji:

Definicja legalizacji i wzorcowania

LEGALIZACJA to zespół czynności obejmujących sprawdzenie, stwierdzenie i poświadczenie dowodem legalizacji, że przyrząd pomiarowy spełnia wymaganie.

WZORCOWANIE to czynności ustalające relację między wartościami wielkości mierzonej wskazanymi przez przyrząd pomiarowy a odpowiednimi wartościami wielkości fizycznych, realizowanymi przez wzorzec jednostki miary;

Definicje wzięte z ustawy „Prawo o miarach ” z dnia 11 maja 2001 r., z późniejszymi zmianami.

Legalizacja i wzorcowanie – podstawowe różnice

1Pierwsza różnica, jest taka, że legalizacja jest wymogiem prawnym, o czym nie można mówić w przypadku wzorcowania. Ustawodawca określił listę przyrządów pomiarowych, dostępne tutaj, które należy poddać legalizacji, wśród nich są np. wagi, odważniki, itp.
Wzorcowanie natomiast, jest dobrowolnym działaniem każdego przedsiębiorcy i obejmuje tylko te przyrządy pomiarowe, które wykorzystuje się do pomiarów mających zweryfikować lub wskazać, zgodność mierzonych parametrów, np. podczas kontroli jakości.

Pracodawca nie musi wzorcować wszystkich przyrządów pomiarowych, które posiada, gdyż część z nich może służyć tylko do pomiarów orientacyjnych, np. wówczas gdy pracownik produkcyjny sprawdza długość, przeznaczonego do montażu elementu. Natomiast wzorcowane powinny być te przyrządy, które wykorzystuje się do pomiarów wartości umieszczanych na rysunkach i które to „decydują” o przyjęciu lub odrzuceniu wyrobu. 

2Druga różnica – Legalizacja poświadcza, że przedsiębiorca używa legalnych przyrządów pomiarowych, czyli czy przyrząd jest zgodny czy nie, nie określa natomiast różnicy wskazań dla konkretnych parametrów, czyli odchyleń. Wzorcowanie natomiast wskaże (co jest widoczne na świadectwie wzorcowania), konkretne wartości odchyleń w stosunku do wartości nominalnej.

3Trzecia różnica to dopuszczenie do użytkowania. Przyrządy objęte obowiązkiem legalizacji (odsyłam do linku powyżej i do samej ustawy), aby mogły być przekazane do użytkowania, muszą mieć ważną decyzję zatwierdzającą typ lub ważną legalizację (zależnie od przedmiotu). Oznacza to, że przed przekazaniem produktu do sprzedaży, producent lub jego przedstawiciel, muszą zgłosić produkt do zatwierdzenia typu lub legalizacji, wówczas, uprawnione organy, po rozpoznaniu i zapoznaniu się z dostarczonymi dokumentami, wydają stosowane decyzje zatwierdzające typ lub świadectwo legalizacji pierwotnej.  Przyrządy, które podlegają wzorcowaniu, nie muszą mieć wydanego świadectwa wzorcowania, by mogły być używane i z reguły go nie posiadają. Stąd nie zdziwcie się, że przyrząd, który zamówicie np. suwmiarka, nie będzie miał załączonego certyfikatu wzorcowania, jest on dostarczany na życzenie i dodatkowo płatny.

4Czwarta różnica to czas, na który wydawane jest świadectwo legalizacji i wzorcowania. Świadectwa legalizacji wydawane są na konkretny, z góry określony czas, definiowany przez uprawnioną jednostkę. Certyfikat wzorcowania natomiast, nie jest opatrzony datą ponownego wzorcowania, decyzja należy tu do użytkownika przyrządu.

Niektóre firmy wpisują na świadectwie wzorcowania datę ponownego wzorcowania, co nie jest zgodne ze sztuką. Szczególnie często dotyczy to firm, które nie posiadają akredytacji, na konkretne pomiary.

5Piąta różnica, to organizacja wydająca świadectwo. W przypadku legalizacji, świadectwo wydaje organ administracji miar lub upoważnione podmioty. Nie można zlecić legalizacji, jednostce, która nie ma stosownego uprawnienia, gdyż wówczas świadectwo nie jest ważne – listę upoważnionych podmiotów znajdziecie na stronie Głównego Urzędu Miar oraz tutaj. W przypadku wzorcowania, decyzja należy do użytkownika. Można zlecić wzorcowanie zarówno w jednostce, która nie posiada akredytacji, jak i w akredytowanym punkcie. Wykaz jednostek akredytowanych znajdziecie na stronie Polskiego Centrum Akredytacji.

Różnica między jednostką akredytowaną a nieakredytowaną może często dotyczyć tylko ceny usługi, jednak to zależe od samego laboratorium. Zlecając wzorcowanie w akredytowanym laboratorium, macie pewność że będzie ono wykonane poprawnie i zgodnie z założeniami normy pomiarowej.

6Szósta różnica tkwi w samym świadectwie. Oba znacznie się od siebie różnią, co widać poniżej.

Wzór świadectwa wzorcowania

Wzór świadectwa legalizacji

 

Biorąc powyższe po uwagę, widać jak na dłoni, że legalizacja a wzorcowanie to dwa zupełnie inne tematy, jednakże oba są bardzo ważne i wymagają analizy i przełożenia na grunt funkcjonowania przedsiębiorstwa.

Jestem ciekawa Waszych opinii i tego czy przedstawiony temat uważacie za przydatny, stąd zachęcam do dzielenia się swoimi uwagami.